SKĐS -Thực phẩm bẩn l&#x
E0; một trong những nguy&#x
EA;n nh&#x
E2;n dẫn tới tỷ lệ người bị ung thư tăng mạnh do việc lạm dụng h&#x
F3;a chất trong nu&#x
F4;i trồng, chế biến, bảo quản thực phẩm. B&#x
E0;i viết dưới đ&#x
E2;y của TS. BS Trương Hồng Sơn - Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam về mối nguy hại của thực phẩm bẩn đối với sức khỏe con người.



TS. BS Trương Hồng Sơn - Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam

1. Thực phẩm bẩn là gì?

Thực phẩm bẩnlà tên gọi chung chỉ những thực phẩm chứa các chất gây hại cho sức khỏe người dùng. Các chất này thường là những chất hóa học và thuốc kháng sinh vượt quá mức an toàn mà Bộ Y tế cho phép trong quá trình nuôi trồng.

Bạn đang xem: Thực phẩm bẩn ở việt nam

Ngoài ra, thực phẩm bẩn còn có thể chứa những hợp chất gây hại từ việc xâm nhập và phát triển của vi khuẩn, nấm mốc, thậm chí là virus trong quá trình sơ chế, chế biến và bảo quản thực phẩm không đúng cách.

2. Tác hại của thực phẩm bẩn

Thực phẩm không đảm bảo an toàn vệ sinh sẽ dễ bị ô nhiễm bởi các tác nhân lý, hóa, sinh học, nếu được tiêu thụ sẽ gây hại cho cơ thể. Tác động tức thời có thể gây ra ngộ độc thực phẩm từ nhẹ cho đến nặng như đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy..

Tuy nhiên nguy hiểm hơn là sự tích lũy lâu dài của các độc tố trong thực phẩm bẩn gây ra những hậu quả mạn tính mà không có biểu hiện ngay ra bên ngoài, nguy hiểm nhất có thể kể đến là ung thư.


Hiện nay, thực phẩm bẩn là một trong những "thủ phạm" được cho là liên quan đến tỷ lệ người bị ung thư ngày càng tăng cao đặc biệt là ở các nước đang phát triển.Ung thư đại trực trànglà loại ung thư có mối liên quan tới thực phẩm bẩn.

Ung thư đại trực tràng xếp hàng thứ 5 sau ung thư phổi, dạ dày, gan, ung thư vú. Bởi, trực tràng nằm vị trí sát hậu môn, cách hậu môn khoảng 15 phân, là chỗ chứa phân trước khi cơ thể đưa ra ngoài, chứa nhiều siêu vi trùng, nấm nên dễ gây viêm nhiễm. Khi viêm nhiễm mạn tính sẽ dễ dẫn tới ung thư.

3. Nguyên nhân dẫn đến thực phẩm bẩn

Ngày nay, thực phẩm bẩn xuất hiện rất nhiều, người tiêu dùng gặp khó khăn trong vấn đề nhận biết, khó phân biệt đâu là thực phẩm bẩn đâu là thực phẩm sạch, an toàn. Dưới đây là một số nguyên nhân dẫn đến thực phẩm bẩn như:

Tác nhân sinh học: Bao gồm các loại vi khuẩn, virus, ký sinh trùng trong thực phẩm.

Thực phẩm đã sơ chế nhưng không hợp vệ sinh hoặc thực phẩm được chế biến nhưng không được bảo quản đúng cách để côn trùng (ruồi, nhặng...) đậu lên sẽ truyền các vi sinh vật gây bệnh cho con người nếu như ăn phải.

Tác nhân hóa học:Hầu hết nguyên nhân gây ra ung thư có liên quan đến thực phẩm đều đến từ nhóm tác nhân này.



Thực phẩm chế biến, bảo quản không hợp vệ sinh bị mọc nấm mốc, gây ngộ độc cho người ăn

Dưới đây là một số tác nhân trong thực phẩm bẩn gây nguy cơ mắc ung thư:

Lạm dụng thuốc, hóa chất trong quá trình chăn nuôi, chế biến thực phẩm: Trong quá trình trồng trọt, thực phẩm có thể bị tồn dư các loại kháng sinh và hóa chất từ việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất trong phân bón hoặc trong thức ăn công nghiệp (đối với chăn nuôi) vượt quá tiêu chuẩn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho phép. Hàm lượng chất tăng trọng, chất tạo nạc trong thịt lợn, các chất kích thích. khiến nhiều người mắc ung thư.Một trong những nguyên nhân dẫn tới tình trạng ung thư ngày càng tăng là do thực phẩm bẩn chứa những hợp chất gây hại từ việc dùng thuốc chống ôi thiu (được sử dụng cho các loại thịt), thuốc trừ sâu (diệt cỏ), thuốc nhuộm màu trong quá trình bảo quản, sơ chế thực phẩm; Sử dụng tràn lan hóa chất công nghiệp độc hại để ngâm cá khô, mực khô như hydrogen peroxide interox ST50.

Do cần thu hoạch sớm và đưa thực phẩm ra ngoài thị trường tiêu thụ, người nuôi trồng có thể lạm dụng các chất kích thích khiến cho cây trồng phát triển nhanh, mau chín và màu sắc đẹp hơn

Sử dụng chất kích thích trong trồng trọt, chăn nuôi: do cần thu hoạch sớm và đưa thực phẩm ra ngoài thị trường tiêu thụ, người nuôi trồng có thể lạm dụng các chất kích thích khiến cho cây trồng phát triển nhanh, mau chín và màu sắc đẹp hơn, hoặc tăng trọng lượng của vật nuôi vì lợi ích kinh tế.Người trồng trọt, chăn nuôi có thể tìm mua dễ dàng những hóa chất này trên thị trường và sử dụng sai cách hoặc quá liều lượng quy định, khiến chất độc tích lũy trong thực phẩm gây độc khi con người ăn phải.Việc sử dụng các chất phụ gia trong sản xuất trở nên phổ biến. Các loại phẩm màu, đường hóa học đang bị lạm dụng trong pha chế nước giải khát, sản xuất bánh kẹo, chế biến thức ăn sẵn như thịt quay, giò chả, ô mai... Phần lớn, thịt chế biến sẵn được xử lý bằng nitrat giúp giữ màu hồng của thịt và hương vị thơm ngon. Tuy nhiên, nitrat có nguy cơ gây ung thư. Theo nghiên cứu, tỷ lệ người ở các nước châu Âu có thói quen ăn nhiều đồ muối, người dân Trung Quốc có thói quen ăn xì dầu là những nơi có số người mắc ung thư đại trực tràng cao.

Bên cạnh đó, nhiều loại thịt bán trên thị trường không qua kiểm duyệt thú y, không đảm bảo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Tình hình sản xuất thức ăn, đồ uống giả, không đảm bảo chất lượng và không theo đúng thành phần nguyên liệu cũng như quy trình công nghệ đã đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước đe dọa sức khỏe người sử dụng.



Do thói quen ăn uống, chế biến thực phẩm sai cách

Ung thư trực tràng cũng do thói quen ăn uống, sử dụng triền miên, dài ngày thực phẩm lên men, thực phẩm muối, thực phẩm chế biến sẵn tồn dư nhiều chất bảo quản như: thịt muối, dưa muối, cà, cá muối, thịt hun khói, xúc xích, xì dầu…Thói quen cho đồ ăn vào hộp nhựa để quay trong lò vi sóng là thói quen không tốt cần từ bỏ. Nhựa khi cho vào nhiệt độ cao sẽ giải phóng ra chất độc nhiễm vào thức ăn. Phthalates là chất hóa học làm cho nhựa dẻo và bền hơn nhưng lại là chất gây rối loạn nội tiết gây rối loạn hoạt động của hormone và có thể gây ung thư.Do thói quen chế biến thức ăn trong nhiệt độ quá cao và cháy xém như lò nướng, chảo chiên... Khi các loại thịt như thịt gà, thịt lợn, thịt bò hoặc cá, đặc biệt là các loại thịt đỏ được nấu chín hoặc chiên ở nhiệt độ cao sẽ tạo thành các hợp chất được gọi là amin dị vòng, (HCAs), cũng như hydrocacbon thơm đa vòng (PAHs). Những hợp chất này có thể thúc đẩy những thay đổi DNA có thể làm tăng nguy cơ ung thư trực tràng.
Ung thư đại trực tràng gia tăng ở giới trẻ

SKĐS - Ung thư đại trực tràng là ung thư phổ biến hàng thứ 5 tại Việt Nam sau ung thư gan, phổi, dạ dày, vú.

Thực trạng an toàn thực phẩm hiện nay là một trong những vấn đề nhức nhối cần quan tâm lưu ý nhất; Con người đang phải đối mặt với các loại thực phẩm bẩn; không đảm bảo vệ sinh về chất lượng cũng như độ an toàn trong chế biến, sản xuất.


*
Hiện nay, ngày càng có nhiều nhà sản xuất, trồng trọt sử dụng thuốc kích thích tăng trưởng

Quy trình chế biến không nghiêm ngặt hay do nhiễm độc từ :

Môi trường không đảm bảo vệ sinh Sử dụng nước thải sinh hoạt trong chế biến Nước thải chăn nuôi để tưới rau làm cho các hàm lượng kim loại nặng và các vi sinh vật gây bệnh trong rau, củ, quả cao hơn nhiều so với quy định, hoặc thực phẩm không được rõ nguồn gốc … gây ảnh hưởng xấu đến tiêu dùng và xuất khẩu. Nhiều cơ sở chế biến không bảo đảm vệ sinh, máy móc không bảo đảm đúng yêu cầu quy định của Nhà nước.

Các thông tin về tình hình an toàn vệ sinh thực phẩm hiện nay

Ngộ độc thực phẩm,
*
Ngộ độc thực phẩm gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người tiêu dùng

a, Theo báo cáo gần đây của cơ quan chức năng:

Công tác đảm bảo ATTP mặc dù đã có nhiều tiến bộ , tuy nhiên vẫn chưa được xử lý triệt để. Công tác chế biến, sản xuất, kinh doanh trái luật ngày càng tinh vi và có ảnh hưởng nghiêm trọng hơn. Trong khi đó, nhịp sống hiện đại ngày càng hối hả nên người tiêu dùng rất khó để nhận biết được đâu là thực phẩm sạch và đâu là thực phẩm bẩn.

b, Theo số liệu thống kê của Cục Quản lý An toàn vệ sinh Thực phẩm của Bộ Y Tế:

Số lượng các vụ ngộ độc thực phẩm hay số người bị nhiễm độc thực phẩm còn khá cao, Đặc biệt là những trường hợp mắc bệnh nhiễm trùng bởi thực phẩm. Các vụ ngộ độc thực phẩm đang diễn biến phức tạp và có nhiều người tử vong vì ăn phải các loại thực phẩm không đảm bảo an toàn…

Trong khi đó, thông tin về Thực trạng An toàn Thực phẩm hiện nay còn gây nhiều tranh cãi và nhiều đối tượng lợi dụng sự hoang mang người tiêu dùng để tung ra những tin gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Giải Pháp đảm bảo An toàn thực phẩm hiện nay

Trước thực trạng về thực phẩm bẩn, không hợp vệ sinh; Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược quốc gia an toàn thực phẩm giai đoạn 2011 – 2020 và tầm nhìn 2030.

Để giải quyết vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm hiện nay, cần sự đồng bộ từ 3 phía giải pháp: Cơ chế – chính sách; kinh tế – xã hội ; Khoa học – công nghệ cũng như hành động từ phía: Nhà nước, người sản xuất và người tiêu dùng.

Về phía Nhà nước

Nhà nước cần điều chỉnh các văn bản luật:

Quy định có liên quan đến VSATTP cho phù hợp với tình hình đất nước, Khắc phục tình trạng chồng chéo; đùn đẩy trách nhiệm làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước về những văn bản pháp luật liên quan đến ATTP.
*
Cơ quan chức năng cần phải tăng cường thanh tra, giám sát hoạt động của tất cả cơ sở sản xuất kinh doanh Bên cạnh đó, cần đề ra những chính sách nhằm ngăn chặn các sản thực phẩm nguy hại từ bên ngoài vào nước ta; gây những ảnh hưởng xấu tới sức khỏe người dân. Các cơ quan thẩm quyền liên quan cần phải tăng cường thanh tra, giám sát hoạt động của tất cả cơ sở sản xuất kinh doanh (chăn nuôi, giết mổ động thực vật, trồng trọt, cơ sở chế biến,…), xử phạt nghiêm khắc đối với các đối tượng vi phạm VSATTP.

Về phía Nhà sản xuất

Các cơ sở sản xuất, chế biến cần phải có những biện pháp để hỗ trợ sản xuất sạch phát triển; bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm theo đúng mọi tiêu chuẩn được cơ quan chức năng đánh giá, chứng nhận. Nhà sản xuất cần nâng cao đạo đức nghề nghiệp trong kinh doanh; tránh vì lợi ích riêng hay mục đích lợi nhuận mà gây ảnh hưởng xấu đến phía người tiêu dùng cũng như gây ảnh hưởng đến toàn xã hội.

Về phía người tiêu dùng

Người tiêu dùng cần nâng cao hiểu biết về chất lượng hàng hóa, đặc biệt chất lượng các loại thực phẩm. Người dân cần thận trọng nhiều hơn trong việc lựa chọn thực phẩm để đảm bảo vệ sinh, rõ nguồn gốc, tránh mua những thực phẩm kém chất lượng, gây những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
*
Người dân cần thận trọng nhiều hơn trong việc lựa chọn thực phẩm Người tiêu dùng có trách nhiệm báo cáo những hành vi vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để kịp thời giải quyết.

Xem thêm: Top 5 Thương Hiệu Cửa Lưới Chống Muỗi Hiện Nay, Cửa Lưới Chống Muỗi Bình Minh

Giấy phép vệ sinh an toàn thực phẩm

Hiện nay việc xin ‘giấy phép an toàn thực phẩm’ là điều kiện bắt buộc phải có đối với những đối tượng phải xin giấy phép; Nếu cơ sở, doanh nghiệp chuẩn bị đi vào hoạt động hoặc đang hoạt động rồi nhưng chưa có giấy chứng nhận này cần phải bổ sung gấp

Vậy những đối tượng nào cần phải cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm theo quy định?

Cơ sở doanh nghiệp của bạn có thuộc vào đối tượng phải xin giấy phép vệ sinh an toàn thực phẩm hay không?

Nếu thuộc đối tượng phải xin giấy phép vệ sinh an toàn thực phẩm mà không xin giấy phép thì sẽ bị xử phạt theo quy định pháp luật (nếu bị cơ quan thẩm quyền phát hiện) và sản phẩm, doanh nghiệp không được người tiêu dùng tin tưởng.

Đối tượng bắt buộc phải xin giấy phép an toàn vệ sinh thực phẩm

Theo quy định tại Khoản 01, Điều 11 Nghị định 15/2018/NĐ-CP về việc cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm:Tất cả Cơ sở sản xuất kinh doanh ngành thực phẩm phải:

Có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện An toàn thực phẩm khi hoạt động Trừ trường hợp tại khoản 01, Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP .